شرف الدين محمد بن مسعود مسعودى بخارى
77
مجمع الاحكام ( فارسى )
دو سه درجهء ثور و شرف زحل در بيستويك درجهء ميزان ، و شرف مشترى در پانزده درجهء سرطان ، و شرف [ در ] مريخ در بيستوهشت درجهء جدى است و شرف زهره « 1 » در بيستوهفت درجهء حوت ، و شرف عطارد در پانزده درجهء سنبله ، و جمله برج شرف كوكب باشد الا آن كه كمال قوت كوكب در اين درجات است و هرچند بدين درجات نزديكتر مىشود قوى حالتر مىگردد ، و اين شرف موضع بزرگوارى و عز و جاه و حشمت و حرمت و نفاذ « 2 » امر و شهرت و افزونى مرتبت و شرف و قدر است ، و كوكب در شرف خويش همچنان باشد كه مردم در مقر شرف و بزرگوارى و مملكت و سلطنت خويش ، و بروج و درجاتى « 3 » كه در مقابله اين برج و درجات باشد بر ضد اين باشد و آن را هبوط اين كواكب خوانند و كوكب در هبوط خويش همچنان باشد كه مردم در حبس و قهر و مذلت و خوارى و بيحرمتى و مانند آن . و اما مثلثات كواكب . مثلثات چهاراند : نارى و ارضى ، و هوائى و مائى ، زيرا كه اين دوازده برج بر چهار طبعاند ، هر سه برج بر يك طبع ، حمل و اسد و قوس هر سه گرم و خشكاند ، بر طبع آتشى و اين هر سه را مثلثه نارى خوانند ، و ثور و سنبله و جدى سرد و خشكاند بر طبع خاك و اين را مثلثه ارضى خوانند ، جوزا و ميزان « 4 » و دلو گرم و تراند بر طبع هوا و اين را مثلثه هوائى خوانند ، و سرطان و عقرب و حوت سرد و تراند بر طبع آب و اين را مثلثه مائى خوانند ، و خداوند مثلثه نارى به روز آفتاب است « 5 » يعنى در طالعهاى نهارى آفتاب را در اين مثلثه نصيب زياده از مشترى بود و در طالعهاى ليلى مشترى را نصيب زياده از آفتاب و در هر دو وقت زحل را با ايشان شركتى است ، و خداوند مثلثه ارضى به روز زهره است پس ماه ، و
--> ( 1 ) . در م . بين شرف و زهره واژه درجه خط خورده وجود دارد . ( 2 ) . متون . نعاد . ( 3 ) . م . در حالتى كه . ( 4 ) . م . ارضى جوزا ، خوانند و ميزان . ( 5 ) . م . پس از است افزوده است : پس مشترى به سبب مشترى و پس آفتاب .